Bilgiler > Filozofların üç mes'elede muhakkak olarak tekfiri gerekir
Filozofların üç mes'elede muhakkak olarak tekfiri gerekir
"Bir kişi derse ki; "bunların görüşlerini açıkladınız, acaba kâfir sayılmaları konusunda kesin söz söylüyor musunuz? Ve onların inandığına inananların öldürülmesinin vâcib olduğuna hükmediyor musunuz?" Deriz ki, filozofların üç mes'elede muhakkak olarak tekfiri gerekir: Birincisi; âlemin kadîm olması mes'elesidir. Ve onların «bütün cevherler kadîmdir» sözleridir.İkincisi; onların, «Allah, şahıslardan ayrı olarak yenilenen cüz'îleri bilgisiyle kuşatamaz» sözleridir. Üçüncüsü; cesetlerin dirilişini ve haşrini inkâr etmeleridir. Bu üç mes'eledeki görüşleri hiç bir şekilde İslâm ile uyuşmaz. Buna inanlar, peygamberlerin yalan söylediklerine inananlar gibidir. Peygamberlerin zikrettikleri husûsların hepsini; halkın anlayabilmesi için temsili mâhiyette ve maslahat gayesiyle zikrettiklerine inanmak gibidir. Bu ise, müslümanlardan hiçbir fırkanın inanmamış olduğu apaçık küfürdür. Bu üç mes'elenin dışında kalan ilâhî sıfatlardaki tasarruflarına ve tevhîd konusundaki inançlarına gelince; bu konudaki görüşleri Mutezile'nin görüşlerine yakındır. Tabiî sebeplerin zorunluluğu konusundaki görüşleri Mutezile'nin doğum konusunda zikrettiğinin aynısıdır. Onlardan naklettiğimiz diğer mes'elelerin hepsi de böyledir. Aynı mes'eleleri îslâm fırkalarından herhangi bir fırka söylemiştir. Ancak o üç esas müstesnâdır. îslâm fırkalarından bid'at ehlinin tekfir edilmesini gerekli bulanlar; onları da bu yüzden tekfir ederler. Bid'at ehlini tekfirden geri duranlar ise onları tekfir etmeyi sadece bu üç mes'eleye hasrederler. Biz ise şimdi bid'at ehlinin tekfiri ve bunun sahîh olup olmayacağı konusuna dalmayı tercih etmiyoruz. Ta ki söz kitabın kast ettiğinin dışına çıkmış olmasın. Doğruya muvaffak kılan ise Allah Teâlâ'dir."Gazali - Filozofların Tutarsızlığı
***